Aka Manto (“ඔයාට ඕනෙ රතු පාට කොළයද? නැත්නම් නිල් පාට කොළයද?”)

ලේ වලින් තෙමුණු රතු පැහැති ඇඳුම සහ වැසිකිළියේ අඳුරු රහස: අකා මැන්ටෝගේ බිහිසුණු ජපන් කතාව

රෑ ජාමයේ තනියම පාළු වැසිකිළියකට ගිහින් ඉන්න වෙලාවක, එකපාරටම පිටිපස්සෙන් හීනි අද්භූත හඬකින් "ඔයාට ඕන රතු පාට කොළද? නැත්නම් නිල් පාට කොළද?" කියලා ඇහුවොත් ඔයා මොකද කරන්නේ? නොදන්නවා වුණාට ඒ අහන්නේ ඔයාගේ ජීවිතේ අන්තිම තත්පර කිහිපය තීරණය කරන අන්තිම ප්‍රශ්නය වෙන්න පුළුවන්. ඒ හඬ අයිති වෙනත් කාටවත් නෙවෙයි, ජපන් නාගරික පුරාවෘත්ත අතරේ තියෙන බියකරුම සහ අනුකම්පාවක් නැතිම යක්ෂයෙකු වන අකා මැන්ටෝටයි.

අපේ පුංචි කාලේ අඳුරු තැන්වලට යන්න බය වුණු හැටි ඔයාට මතක ඇති. හැබැයි ජපානයේ ඉන්න පාසල් ළමයි විතරක් නෙවෙයි ලොකු අය පවා රෑට පාසල්වල හෝ රජයේ ගොඩනැගිලිවල තියෙන වැසිකිළිවලට යන්න දෙපාරක් හිතනවා. ඒකට හේතුව වෙන කිසිම දෙයක් නෙවෙයි, මේ අකා මැන්ටෝ කියන රතු කබායක් දාගත්තු, මූණ ආවරණය කරගත්තු අද්භූත රූපය යි. මේ කතාව නිකම්ම නිකන් හදාගත්තු කතාවක් කියලා හිතලා අමතක කරන්න හදන්න එපා, මොකද ජපානයේ නාගරික සංස්කෘතිය ඇතුළේ මේ පුරාවෘත්තය කියන්නේ පරම්පරා ගණනාවක් තිස්සේ මිනිසුන්ගේ හිත්වල භීතිය වපුරපු සැබෑ අත්දැකීමක් වගේ දෙයකටයි.

අපි අද කතා කරන්න යන්නේ මොකක්ද මේ අකා මැන්ටෝ කියන්නේ, එයා කොහෙන්ද ආවේ, ඒ වගේම මේ මාරක ප්‍රශ්නයට අහුවුණොත් බේරෙන්න ක්‍රමයක් තියෙනවද නැද්ද කියන සම්පූර්ණ විස්තරය ගැනයි. ඒ නිසා පොඩ්ඩක් ඉඩ හදාගෙන, වටපිටාව ගැනත් අවධානයෙන් ඉඳගෙනම මේ භයානක කතාව කියවන්න පටන් ගනිමු.

කවුද මේ අකා මැන්ටෝ කියන්නේ?

ජපන් භාෂාවෙන් "අකා මැන්ටෝ" කියන එකේ තේරුම "රතු කබාය" නැත්නම් "රතු සාලුව" කියන එකයි. මේ නම ඇහෙනකොටම අපේ හිතට එන්නේ ලස්සන රතු පාට කබායක් දාගත්ත කෙනෙක් වෙන්න පුළුවන්. හැබැයි මේ අද්භූත චරිතයේ ස්වභාවය ඊට වඩා ගොඩක් වෙනස් සහ බිහිසුණුයි.

අකා මැන්ටෝ කියන්නේ සාමාන්‍යයෙන් පාසල්වල හෝ වෙනත් පැරණි ගොඩනැගිලිවල තියෙන වැසිකිළිවල, විශේෂයෙන්ම අන්තිමටම තියෙන පාලු වැසිකිළි කාමරයේ සැඟවිලා ඉන්න ආත්මයකටයි. බොහෝ ජපන් කතාවල සඳහන් වෙන විදිහට, මෙයා තමන්ගේ මුහුණ සම්පූර්ණයෙන්ම වසාගෙන ඉන්නේ සුදු පාට නැත්නම් රිදී පාට වෙස්මුහුණකින්. ඒ වෙස්මුහුණ පිටුපස තියෙන්නේ අතිශයින්ම අලංකාර මුහුණක් කියලත්, ඒ ලස්සන නිසා අතීතයේදී ගැහැණු ළමයි මෙයා පස්සෙන් ආපු නිසා ඒක වසාගන්න මෙහෙම වෙස්මුහුණක් දාගත්තා කියලත් පැරණි ජනප්‍රවාදවල කියවෙනවා. හැබැයි තවත් සමහර කතාවල කියන්නේ ඒ වෙස්මුහුණට යටින් තියෙන්නේ බියකරු, විකෘති වුණු, අදහාගන්න බැරි තරම් දරුණු මුහුණක් කියලා.

මේ අද්භූත පුද්ගලයා ඇඳගෙන ඉන්නේ දිග රතු පැහැති කබායක්. ඒ කබායේ තියෙන රතු පාට නිකම්ම සායම් පාරක් නෙවෙයි, එයා විසින් ඝාතනය කරපු අසරණ විපතට පත් වුණු අයගේ ලේවලින් පෙඟිලා රතු වුණු එකක් කියලා තමයි කියන්නේ. අකා මැන්ටෝ වැසිකිළිය ඇතුළේ ඉන්න කෙනාට ප්‍රදර්ශනය වන්නේ අඳුරු, පාලු සහ පාලනය කරගත නොහැකි භීතියක් එක්කයි. එයා කවදාවත් වැසිකිළියෙන් එළියේ ඉන්න අයට පෙනෙන්නේ නැහැ. ඔයා වැසිකිළි කුටිය ඇතුළට ගිහින් දොර වහගෙන, වැසිකිළි කඩදාසි නැති බව තේරෙන අසරණම මොහොත වෙනකම් එයා බලන් ඉන්නවා.

මාරක තේරීම: රතු පාටද? නැත්නම් නිල් පාටද?

අකා මැන්ටෝගේ කතාවේ තියෙන බියකරුම සහ සුවිශේෂී ලක්ෂණය තමයි එයා තමන්ගේ ගොදුරට දෙන තේරීම. ඔයා වැසිකිළි කුටිය ඇතුළේ ඉඳගෙන වැඩේ කරගෙන යද්දී, එකපාරටම වැසිකිළි කඩදාසි එකතුව තියෙන තැන හිස් බව ඔයාට තේරෙනවා. අන්න ඒ වෙලාවට තමයි කොහෙන්දෝ මන්ද ඇහෙන අද්භූත, ගැඹුරු හඬක් ඔයාගෙන් මෙහෙම අහන්නේ.

"ඔයාට ඕන රතු පාට කොළද? නැත්නම් නිල් පාට කොළද?"

මුලින්ම මේ ප්‍රශ්නය අහද්දී ඕනෑම කෙනෙක් හිතන්නේ කවුරුහරි විහිළුවක් කරනවා කියලයි. නැත්නම් වැසිකිළියේ කඩදාසි ඉවර නිසා එළියේ ඉන්න කෙනෙක් උදව් කරන්න හදනවා කියලා හිතෙන්න පුළුවන්. හැබැයි මෙතැනදී ඔයා දෙන උත්තරය මත තමයි ඔයා ජීවත් වෙනවද නැත්නම් අතිශය වේදනාකාරී විදිහට මැරෙනවද කියන එක තීරණය වෙන්නේ. හැබැයි ඇත්තම කතාව නම්, මේ තේරීම් දෙකෙන්ම ඔයාට යහපතක් නම් වෙන්නේ නැහැ.

ඔයා "රතු පාට" කියලා උත්තර දුන්නොත් මොකද වෙන්නේ? ඒ මොහොතෙම අකා මැන්ටෝ තමන්ගේ මාරක ආයුධයෙන් ඔයාගේ ඇඟ කැබලිවලට කපලා දානවා. නැත්නම් ඔයාගේ පිටේ තියෙන හම ගලවලා දානවා. එහෙමත් නැත්නම් ඔයාගේ සිරුරෙන් ලේ ගලාගෙන ගිහින් ඔයා ඇඳන් ඉන්න ඇඳුම් සම්පූර්ණයෙන්ම ලේවලින් තෙමිලා රතු පාට වෙනකම් එයා ඔයාට වද දෙනවා. ඔයාගේ ඇඟෙන් ගලන ලේ වැසිකිළි පතුල පුරාම පිරී යනවා. කෙටියෙන්ම කිව්වොත් රතු පාට තේරුවොත් ඔයාගේ මරණය සිද්ධ වෙන්නේ අතිශය ලේ වැගිරීම් සහිත, බියකරු විදිහටයි.

එතකොට ඔයා බයේ ගැහෙමින් "නිල් පාට" කියලා උත්තර දුන්නොත් මොකද වෙන්නේ? ඒකෙන් ඔයාට ලේ වැගිරීමකින් බේරෙන්න පුළුවන් වෙයි කියලා හිතුවොත් ඒක සම්පූර්ණ වැරදීමක්. ඔයා නිල් පාට තේරුවොත් අකා මැන්ටෝ ඔයාගේ බෙල්ල තද කරලා හිර කරනවා. නැත්නම් ඔයාගේ සිරුරේ තියෙන සියලුම ලේ එක බිංදුවක් නෑර උරා ගන්නවා. ඒකේ ප්‍රතිඵලයක් විදිහට ඔයාගේ සිරුරේ ඔක්සිජන් සහ ලේ නැතිවෙලා, මුළු සිරුරම නිල් පාට වීගෙන ඇවිත් අන්තිමට ඔයා හුස්ම හිරවෙලා මැරිලා යනවා.

ඉතින් බලන්න, රතු තේරුවත් ලේ විලක ගිලිලා මැරෙන්න වෙනවා, නිල් තේරුවත් හුස්ම හිරවෙලා නිල් වීගෙන ගිහින් මැරෙන්න වෙනවා. මේක හරියට යක්ෂයා එක්ක කරන මාරක සූදුවක් වගේ වැඩක්.

මේ මාරක උගුලෙන් බේරෙන්න ක්‍රමයක් තියෙනවද?

දැන් ඔයාට හිතෙනවා ඇති, "හරි, රතුත් නැත්නම්, නිලුත් නැත්නම් මම වෙන පාටක් කිව්වොත් මොකද වෙන්නේ?" කියලා. උදාහරණයකට කහ පාට, කොළ පාට නැත්නම් රෝස පාට වගේ වෙනත් පාටක් කිව්වොත් බේරෙන්න පුළුවන් වෙයිද?

ජපන් ජනප්‍රවාදවලට අනුව ඒක ඊටත් වඩා භයානකයි. ඔයා අකා මැන්ටෝ අහපු පාටවල් දෙක නැතුව වෙනත් ඕනෑම පාටක් කිව්වොත්, ඒ කියන්නේ "මට කහ පාට කොළ දෙන්න" වගේ දෙයක් කිව්වොත්, ඒ මොහොතෙම වැසිකිළි බෝලයෙන් හෝ පොළොව යටින් මතු වෙන යක්ෂ අත් දෙකක් විසින් ඔයාව අදාල නිරයටම ඇදලා අරන් යනවා. ඒ කියන්නේ ඔයාට ආයේ කිසිම දවසක මේ ලෝකයට එන්න හම්බවෙන්නේ නැහැ. ඔයා අතුරුදහන් වුණු අයගේ ලැයිස්තුවට එකතු වෙනවා විතරයි.

එතකොට මේ මාරක යක්ෂයාගෙන් බේරෙන්න කිසිම ක්‍රමයක් නැද්ද?

සමහර ජපන් නාගරික කතාවල කියවෙන විදිහට මේකෙන් බේරෙන්න එකම එක උපක්‍රමයක් තියෙනවා. ඒ තමයි අකා මැන්ටෝ පාට ගැන අහද්දී, ඉතාම සන්සුන්ව සහ ස්ථිර හඬින් "මට කිසිම කඩදාසියක් එපා" නැත්නම් "මට කොළ ඕන නැහැ" කියලා පැහැදිලිවම ප්‍රකාශ කිරීමයි. එතකොට අකා මැන්ටෝට ඔයාට හානියක් කරන්න නිශ්චිත හේතුවක් නැති වෙන බවත්, එයා ඒ වෙලාවට ඔයාව අතහැරලා අතුරුදහන් වෙන බවත් කියවෙනවා.

තවත් සමහර පැරණි කතාවල කියවෙන විදිහට, ප්‍රශ්නය ඇහූ සැනින් කිසිම උත්තරයක් නොදී, පස්ස නොබලා වැසිකිළියෙන් එළියට දුවලා යාමෙනුත් බේරෙන්න පුළුවන්. හැබැයි ඒකට ඔයාට ලොකු ධෛර්යයක් සහ වේගයක් තියෙන්න ඕන. මොකද පොඩ්ඩක් හරි පමා වුණොත්, වැසිකිළි දොර ඇරගන්න බැරි වෙන්න වැහෙන්න පුළුවන්.

අකා මැන්ටෝ කතාවේ විවිධ වෙනස්වීම් සහ වෙනත් පාටවල්

ජපානයේ විවිධ ප්‍රදේශවල සහ විවිධ කාලවලදී මේ අකා මැන්ටෝගේ කතාව එක එක විදිහට වෙනස් වුණා. එක එක පළාත්වල අය මේ කතාව තමන්ගේ විදිහට ගොඩනගාගෙන තිබුණා.

සමහර ප්‍රදේශවල කියවෙන්නේ අකා මැන්ටෝ කොළ දෙන්නේ නැතුව රතු පාට හෝ නිල් පාට "කබායක්" නැත්නම් "ඇඳුමක්" ඕනද කියලා අහන බවයි. එතනදීත් ඔයා රතු කබාය තේරුවොත් ඔයාගේ පිටේ හම ගලවලා රතු පාට කබායක් වගේ හදනවා. නිල් පාට තේරුවොත් ඔයාගේ ඇඟේ තියෙන ලේ ඔක්කොම හිස් කරලා නිල් පාට ඇඳුමක් අන්දවනවා.

තවත් සමහර අලුත් නාගරික කතාවල රතු සහ නිල් වෙනුවට "කහ පාට" කොළ ගැනත් කියවෙනවා. හැබැයි ඒ කතාවල කියන්නේ කහ පාට තේරුවොත් ඔයාගේ ඔළුව වැසිකිළි වළ ඇතුළට ඔබලා හුස්ම හිරකරලා මරනවා කියලයි. ඒ නිසා පාට මොකක් වුණත්, අකා මැන්ටෝ එක්ක කෙරෙන ගනුදෙනුව හැමවෙලේම කෙළවර වෙන්නේ ඉතාම ඛේදනීය විදිහටයි.

මේ නාගරික පුරාවෘත්තය පිටුපස තියෙන සැබෑ අතීතය මොකක්ද?

ඕනෑම නාගරික පුරාවෘත්තයක් පිටුපස සැබෑ සමාජීය හේතුවක් හෝ අතීත සිදුවීමක් තියෙනවා. ඉතින් අකා මැන්ටෝගේ කතාව ආවේ කොහෙන්ද?

මේ කතාවේ මුල් ආරම්භය දිව යන්නේ ජපානයේ ෂෝවා (Showa) යුගයට, ඒ කියන්නේ 1930 ගණන්වලටයි. ඒ කාලයේ ජපානයේ ඔසාකා සහ කියෝටෝ වගේ නගරවල රතු කබායක් දාගත්තු අද්භූත මිනිසෙක් පිළිබඳ කතාවක් පැතිරිලා තිබුණා. ඒ කාලයේ පැතිරුණු කතාවලට අනුව, මේ රතු කබාකාරයා රෑට තනියම යන ගැහැණු ළමයින්ව පැහැරගෙන යන බවට රූමර්ස් පැතිරුණා. ඒ කාලයේ තිබුණු යම් යම් අපරාධ සහ ළමා පැහැරගැනීම් මුල් කරගෙන තමයි මේ අද්භූත රතු කබාකාරයාගේ බිය මතු වුණේ.

පස්සේ කාලෙක, ඒ කියන්නේ 1980 ගණන්වලදී ජපානයේ වේගවත් නාගරිකරණයත් එක්කම මේ කතාව පාසල් වැසිකිළි ඇතුළට සංක්‍රමණය වුණා. ඒ දවස්වල ජපානයේ පැරණි පාසල්වල තිබුණු වැසිකිළි අද තියෙනවා වගේ නවීන ඒව නෙවෙයි. ඒවා තිබුණේ ගොඩනැගිලිවල අන්තිම කෙළවරේ, අඳුරු, පාලු තැන්වල. ඒ වගේම ඒ කාලයේ තිබුණේ squat toilets (බිම ඉඳගන්නා වැසිකිළි). මේ අඳුරු පරිසරය සහ කුඩා ළමයින්ගේ සිතේ තිබුණු බය එකතු වෙලා තමයි අකා මැන්ටෝ කියන මේ වැසිකිළි යක්ෂයාගේ කතාව නිර්මාණය වුණේ.

එතකොට පාසල් ළමයි තමන්ගේ බය එකිනෙකා අතරේ බෙදාගන්න ගත්තා. "අපේ ඉස්කෝලේ අන්තිම ටොයිලට් එකට රෑට යන්න එපා, එතන අකා මැන්ටෝ ඉන්නවා" කියන කතාව ලැව්ගින්නක් වගේ ජපානය පුරාම පැතිරිලා ගියා.

ජපන් බියකරු සංස්කෘතිය සහ අකා මැන්ටෝ

ජපානය කියන්නේ අද්භූත කතාවලට සහ නාගරික පුරාවෘත්තවලට (Urban Legends) ඉතාම ප්‍රසිද්ධ රටක්. අකා මැන්ටෝ විතරක් නෙවෙයි, ජපන් වැසිකිළි ආශ්‍රිතව නිර්මාණය වුණු තවත් ජනප්‍රිය යක්ෂ චරිතයක් තමයි "හනකෝ-සන්" (Hanako-san) කියන්නේ. හැබැයි හනකෝ-සන් කියන්නේ සමහර වෙලාවට අහිංසක, නැත්නම් බය කළාට මරන්නේ නැති ආත්මයක් වුණාට, අකා මැන්ටෝ කියන්නේ කෙලින්ම මාරක ප්‍රහාරයක් එල්ල කරන දරුණු චරිතයක්.

අද වෙනකොට මේ අකා මැන්ටෝ කියන කතාව ජපන් ජනප්‍රවාදවලින් ඔබ්බට ගිහින් මුළු ලෝකය පුරාම නූතන සංස්කෘතියට එකතු වෙලා තියෙනවා. ලෝකය පුරාම තියෙන අද්භූත වීඩියෝ ගේම්ස් (Horror Video Games), ඇනිමේ (Anime) සහ මංගා (Manga) කතන්දර ඇතුළේ අකා මැන්ටෝගේ චරිතය අපිට නිතරම දකින්න ලැබෙනවා.

විශේෂයෙන්ම Indie Horror Games හදන Chilla's Art සමාගම විසින් "Aka Manto" නමින්ම නිර්මාණය කරපු වීඩියෝ ගේම් එක ලෝකය පුරාම ගේමර්ස්ලා අතර අතිශයින්ම ජනප්‍රිය වුණා. ඒ ගේම් එකේදීත් සිද්ධ වෙන්නේ ජපන් පාසලක අඳුරු වැසිකිළි සහ ශාලා ඇතුළේ අකා මැන්ටෝගේ මාරක ග්‍රහණයෙන් බේරිලා පැනලා යන්න උත්සාහ කරන එකයි. මේ හරහා නූතන පරම්පරාවටත් මේ පැරණි ජපන් බියකරු කතාව අලුත් විදිහකට අත්විඳින්න ලැබුණා.

අපිට මේ කතාවෙන් ලැබෙන පාඩම මොකක්ද?

කතාව අද්භූත වුණත්, මේ වගේ නාගරික පුරාවෘත්තවලින් සමාජයට යම් යම් පණිවිඩ ලැබෙනවා. එකක් තමයි කුඩා ළමයින්ව රෑ ජාමයේ පාලු තැන්වල තනියම ගැවසීම වැළැක්වීම. අනිත් කාරණය තමයි අපේ සිතේ තියෙන නොදන්නා දේ කෙරෙහි තියෙන බිය. වැසිකිළියක් කියන්නේ කෙනෙක් සම්පූර්ණයෙන්ම තනිවෙන, ආරක්ෂාව අඩුයි කියලා හිතෙන තැනක්. අන්න ඒ තනිකම සහ අඳුර එකතු වුණාම අපේ මනස විසින්ම මෙන්න මේ වගේ බියකරු මනඃකල්පිතයන් නිර්මාණය කරනවා.

අදටත් ජපානයේ සමහර පැරණි පාසල්වල ළමයි හවසට තනියම වැසිකිළිවලට යන්න බයයි. මොකද ඒ අයට හිතෙනවා කොයි මොහොතක හරි ඒ අඳුරු දොරට යටින් සුදු පාට වෙස්මුහුණක් සහ රතු පැහැති කබායක් මතුවෙයි කියලා.

ඉතින්, අයිතින් මේ බිහිසුණු කතාව කියෙව්වට පස්සේ ඔයාට මොකද හිතෙන්නේ? හිතන්නකෝ අද රෑට ඔයාටත් තනියම පාළු තැනකදී මෙහෙම අද්භූත හඬකින් "රතු පාටද නැත්නම් නිල් පාටද?" කියලා ඇහුවොත්, ඔයා බේරෙන්න කියන්නේ මොන වගේ උත්තරයක්ද?

Click on the ad to support the blog